- امیرعلی بایسته
- تاریخ انتشار:1404/08/27
- مجله سلامتی
- زمان مطالعه:8 دقیقه
درمان سه سوته سرفه تضمینی و سریع
سرفه را فوری درمان کنید! ✅ درمان سریع سرفه خشک و خلطدار در منزل با روشهای ساده و طبیعی.
سرفه یک رفلکس دفاعی و کاملاً طبیعی بدن است. وقتی مجاری تنفسی شما با عاملی مزاحم مانند ویروس، باکتری، گردوغبار یا مادهحساسیتزا روبرو میشود، مغز فرمان سرفه را صادر میکند تا این مواد را بیرون براند. پس در قدم اول، سرفه را دشمن خود ندانید؛ او یک نگهبان است که سعی در پاکسازی خانهٔ تنفسی شما دارد.
اما گاهی این نگهبان بیش از حد فعال میشود. سرفهها به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: سرفه خشک که اغلب همراه با خلط نیست و میتواند بسیار آزاردهنده باشد، و سرفه تر یا خلطدار که با ترشح خلط همراه است و بدن سعی در دفع آن دارد. همچنین سرفههای حاد (کمتر از سه هفته) و مزمن (بیش از هشت هفته) داریم. هدف این مقاله، ارائه راهکارهای عملی برای مهار سرفههای حاد و شایع است تا بتوانید در کوتاهترین زمان ممکن، آرامش را به گلوی خود بازگردانید.
در صورت نیاز به بهترین متخصصین پزشکی بر روی لینک پزشکی و سلامت کلیک نمائید.

درمان خانگی و مراقبتهای پایه (قدم اول: آرامش و آبرسانی)
این بخش، اساسیترین و در عین حال مؤثرترین قدمها را شامل میشود. اغلب با رعایت همین نکات ساده، میتوانید سرفه را به سرعت کنترل کنید.
برای یافتن بهترین پزشک عمومی اطراف خود کلیک کنید.
1. استراحت و آبرسانی کافی:
بدن شما در هنگام مبارزه با بیماری به انرژی نیاز دارد. استراحت کافی به سیستم ایمنی شما فرصت میدهد تا تمام قدرت خود را بر روی مقابله با عامل بیماریزا متمرکز کند. علاوه بر این، نوشیدن مایعات فراوان مانند آب گرم، چای کمرنگ و سوپ رقیق به رقیق شدن خلط و دفع راحتتر آن کمک میکند. کمآبی بدن باعث غلیظ شدن مخاط و تشدید سرفه میشود.
2. عسل طبیعی: شهد طلایی آرامشبخش
مطالعات متعدد بالینی نشان دادهاند که عسل میتواند به اندازه برخی داروهای ضدسرفه بدون نسخه در کاهش سرفه، به ویژه سرفههای شبانه در کودکان، مؤثر باشد. عسل با پوشاندن گلو، التهاب و تحریکپذیری آن را کاهش میدهد. یک تا دو قاشق چایخوری عسل خالص و اصلی را میتوانید به تنهایی یا در یک لیوان شیر گرم یا چای گیاهی حل کرده و میل کنید.

در صورت نیاز به خرید عسل ما لیست بهترین عسل فروشیها را در سایت الای بیز برای شما تهیه نموده ایم. شما عزیزان می توانید با بررسی آنها بهترین عسل فروشی را انتخاب و از آن عسل اصل تهیه نمائید.
هشدار مهم: هرگز به کودکان زیر یک سال عسل ندهید، زیرا خطر مسمومیت بوتولیسم وجود دارد.
3. غرغره آب نمکگرم:
این روش ساده، یک ضدعفونیکننده قوی برای گلو است. آب نمک با کاهش تورم بافت گلو و شستشوی مواد محرک و مخاط، به تسکین سرفه کمک میکند. نصف قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب گرم حل کنید و به مدت ۳۰ ثانیه غرغره نمایید. این کار را چند بار در روز تکرار کنید.
4. دوش بخار یا استفاده از رطوبتساز:
هوای خشک دشمن گلوی تحریکشده است. استنشاق هوای مرطوب میتواند به صورت فوری مجاری تنفسی را آرام کرده و خلط را شل کند. میتوانید از دستگاه رطوبتساز (بُخور سر یا گرم) در اتاق خواب خود استفاده کنید یا دوش آب گرم بگیرید و چند دقیقه در هوای پر بخار حمام نفس بکشید.
درمان گیاهی و طبیعی
در کنار روشهای پایه، بسیاری از گیاهان دارویی خواص ضدسرفه و ضدالتهاب قدرتمندی دارند.
در صورت نیاز به تهیه گیاهان دارویی شما می توانید از لیست بهترین عطاری با بررسی آنها عطاری معتبر با بالاترین رضایتمندی مشتریان را کشف و از آنها گیاهان دارویی تهیه نمائید.
1. چای زنجبیل:
زنجبیل یک شلکننده طبیعی عضلات مجاری تنفسی است و خواص ضدالتهابی قوی دارد. چند برش نازک زنجبیل تازه را در یک لیوان آب جوش بریزید و بگذارید ۱۰ دقیقه دم بکشد. سپس آن را با کمی عسل میل کنید.

2. دمنوش آویشن:
آویشن از دیرباز برای درمان سرفه و برونشیت استفاده میشده است. ترکیبات موجود در آویشن باعث شل شدن عضلات نای و نایژه شده و شدت سرفه را کاهش میدهند. یک قاشق غذاخوری آویشن خشک را در آب جوش دم کنید.
3. دمنوش پونه و مرزنجوش:
این گیاهان نیز در دسته گیاهان موثر برای کاهش سرفه و احتقان قرار میگیرند. بخور دادن با آنها نیز میتواند بسیار مؤثر باشد.
4. شیرینبیان (بخشقند):
ریشه شیرینبیان یک خلطآور و نرمکننده گلو است. میتوانید یک تکه کوچک از ریشه آن را در دهان بجوید یا چای آن را بنوشید.
توجه: در مصرف گیاهان دارویی نیز مانند هر ماده دیگر، اعتدال را رعایت کنید. اگر بیماری زمینهای خاص یا داروی خاصی مصرف میکنید، قبل از استفاده با پزشک خود مشورت نمایید.
درمان دارویی و زمان مراجعه به پزشک
گاهی اوقات برای کنترل سریعتر سرفه، نیاز به کمک داروهای بدون نسخه (OTC) داریم. درک تفاوت این داروها بسیار مهم است.
برای یافتن بهترین داروخانه روی لینک آن کلیک کنید.
انواع داروهای بدون نسخه سرفه:
سرکوبکنندههای سرفه(Antitussives): این داروها رفلکس سرفه را در مغز مهار میکنند. بهترین گزینه برای سرفههای خشک و آزاردهنده که مانع خواب و استراحت شما میشوند. معروفترین ماده موثر این گروه دکسترومتورفان است.
خلطآورها(Expectorants): این داروها با رقیق کردن و افزایش حجم خلط، به دفع راحتتر آن از ریه کمک میکنند. بهترین گزینه برای سرفههای تر و خلطدار. معروفترین ماده موثر این گروه گایافنزین است.
انتخاب درست دارو: اگر سرفه خشک دارید، از داروی حاوی "سرکوبکننده سرفه" استفاده کنید. اگر سرفه شما خلطدار است، از داروی "خلطآور" استفاده نمایید. مصرف اشتباه این داروها میتواند روند بهبودی را کند کند.
چه زمانی حتماً باید به پزشک مراجعه کنیم؟
درمان خانگی همیشه کافی نیست. در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، مصرف خودسرانه دارو را متوقف کرده و فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- سرفهای که بیش از ۳ هفته ادامه داشته باشد.
- همراهی سرفه با تب بالا (بیش از ۳۸.۵ درجه) که بیش از ۲-۳ روز طول بکشد.
- مشاهده خون در خلط.
- تنگی نفس، خسخس سینه یا احساس سنگینی در قفسه سینه.
- سرفه در نوزادان زیر یک سال.
- همراهی سرفه با کاهش وزن ناخواسته یا تعریق شبانه.
- سرفه در افراد با بیماریهای زمینهای مانند آسم، COPD، نارسایی قلبی یا ضعف سیستم ایمنی.
درمان ورزشی و تمرینات تنفسی
این تمرینات میتوانند به تقویت عضلات تنفسی و پاکسازی ریهها کمک شایانی کنند.
1. تمرین تنفس عمیق دیافراگمی:
آرام و ریلکس بنشینید یا دراز بکشید. یک دست را روی سینه و دست دیگر را روی شکم بگذارید. به آرامی از طریق بینی نفس بکشید به طوری که شکم شما بالا بیاید (نه قفسه سینه). سپس به آرامی و از طریق دهان، هوا را خارج کنید. این کار را ۵-۱۰ بار و چندین نوبت در روز تکرار کنید.

2. تمرین سرفه کنترلشده:
این تکنیک برای افراد با سرفههای شدید و خلطدار بسیار مفید است. ابتدا بنشینید و چند نفس عمیق و آرام بکشید. سپس یک نفس عمیق بکشید و نفس خود را برای ۲-۳ ثانیه نگه دارید. دهان خود را به شکل "O" باز کنید و با استفاده از عضلات شکم، سه بار به آرامی سرفه کنید. در پایان، یک سرفه قوی و کوتاه برای خارج کردن خلط انجام دهید. این روش باعث خروج مؤثر خلط بدون خستگی شدید میشود.
جدول مقایسهای راهکارهای درمان سرفه
| روش درمان | اثربخشی سریع | مناسب برای چه نوع سرفه؟ | خطر/موارد احتیاط |
|---|---|---|---|
| عسل و آب گرم | بالا | خشک و تحریکی | ممنوع برای نوزادان زیر یک سال |
| غرغره آب نمک | متوسط | خشک و تر (برای گلو) | - |
| دکسترومتورفان | بالا | خشک و آزاردهنده | ممکن است باعث خوابآلودگی شود |
| گایافنزین | متوسط | تر و خلطدار | - |
| تمرینات تنفسی | متوسط-پایان | همه انواع، به ویژه مزمن | - |
| بُخور و مرطوبکننده | سریع | خشک و تحریکی | نظافت دستگاه برای جلوگیری از رشد قارچ |
۲۰ راه حل سریع و مؤثر برای رفع سرفه
- یک قاشق عسل خالص: بهترین تسکیندهنده فوری برای گلو.
- نوشیدن چای بابونه گرم: باعث آرامش و کاهش التهاب گلو میشود.
- مکیدن آبنباتهای سرفه نعناعی: ترشح بزاق را افزایش و گلو را مرطوب میکند.
- استفاده از بالشت بلندتر در شب: با کاهش ریفلاکس اسید و ترشحات پشت حلق، سرفه شبانه را کم میکند.
- اجتناب از محرکها: مانند دود سیگار، گردوغبار و اسپریهای شیمیایی.
- خوردن سوپ مرغ گرم: خاصیت ضدالتهابی داشته و مجاری تنفسی را آرام میکند.
- مصرف مایعات فراوان در طول روز: آب، آبمیوههای طبیعی و سوپ.
- شستشوی بینی با آب نمک: برای شستشوی مواد محرک و آلرژنها.
- پرهیز از غذاهای تند و ترش: اگر ریفلاکس معده علت سرفه است.
- استفاده از زردچوبه در غذاها: زردچوبه یک ضدالتهاب طبیعی قدرتمند است.
- مصرف سیر خام یا پخته: به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند.
- استنشاق بخار آب گرم: برای مرطوب کردن و باز کردن مجاری تنفسی.
- استفاده از لیمو ترش تازه با عسل: ویتامین C و خواص ضدسرفه را با هم دارد.
- پرهیز از هوای سرد: هوای سرد میتواند مجاری تنفسی را تحریک کند.
- استراحت صوتی: با پرهیز از فریاد زدن و زیاد حرف زدن به تارهای صوتی استراحت دهید.
- دوش آب گرم پر بخار: یک جلسه بخور درمانی طبیعی و آرامشبخش.
- مصرف ویتامینC: با تایید پزشک، به تقویت سیستم ایمنی کمک کنید.
- نوشیدن دمنوش ریشه گل ختمی: یک نرمکننده قوی برای گلو.
- نگه داشتن یک بطری آب در کنار تخت: برای نوشیدن در صورت سرفههای ناگهانی شبانه.
- ماساژ قفسه سینه با پمادهای منتول دار: با تأثیر موضعی به کاهش سرفه کمک میکند.
نتیجهگیری
سرفه اگرچه آزاردهنده است، اما در بیشتر موارد با راهکارهای ساده و خانگی قابل کنترل است. سهسوته یعنی: قدم اول: آرامش و آبرسانی، قدم دوم: استفاده از تسکیندهندههای طبیعی مانند عسل و بخور و قدم سوم: انتخاب هوشمندانه داروی بدون نسخه در صورت لزوم. به صدای بدن خود گوش دهید. اگر سرفه شما با علائم هشداردهندهای که ذکر شد همراه بود، بدون معطلی به پزشک مراجعه کنید. به عنوان یک متخصص، همیشه توصیه میکنم پیشگیری را جدی بگیرید: دستهای خود را بشویید، آب کافی بنوشید و سیستم ایمنی بدن خود را با تغذیه سالم تقویت کنید. آرزوی سلامتی برای شما دارم.
نظری وجود ندارد! شما اولین نفر باشید!